Mối có ăn gỗ công nghiệp. MDF, HDF, ván dăm (ván MFC) và gỗ dán đều được làm từ sợi, dăm hoặc lớp gỗ mỏng, tức là vẫn chứa cellulose mà mối ăn được. Lớp phủ melamine, laminate bên ngoài chỉ làm chậm; mối thường vào từ mép cạnh hở, lỗ bắt vít và chỗ ván bị ẩm. Mọt thì ít gặp hơn ở ván MDF, HDF, ván dăm đã ép nhiệt và phủ kín, nhưng gỗ dán và gỗ ghép làm từ gỗ chưa xử lý vẫn có thể bị mọt.
| Loại gỗ công nghiệp | Mối có ăn không | Mọt có ăn không | Điểm yếu |
|---|---|---|---|
| Ván dăm (MFC) | Có | Ít gặp | Mép cạnh hở, dễ trương khi ẩm |
| MDF | Có | Ít gặp | Cạnh hở, hút ẩm |
| HDF | Có, chậm hơn do đặc | Ít gặp | Cạnh, lỗ vít |
| Gỗ dán (plywood) | Có | Có thể, tuỳ loại gỗ lạng | Lớp gỗ lạng chưa xử lý |
| Gỗ ghép thanh | Có | Có thể | Thanh gỗ chưa sấy, tẩm |
| Nhựa, ván nhựa PVC, WPC | Không ăn nhựa, có thể gặm | Không | Phần gỗ trong WPC |
Vì sao mối vẫn ăn gỗ công nghiệp
Mối ăn cellulose, thành phần chính của gỗ. Khi làm ván, gỗ được băm thành dăm hoặc nghiền thành sợi rồi ép với keo. Cellulose vẫn còn nguyên trong đó. Keo và quá trình ép làm ván đặc hơn, nhưng không biến ván thành vật liệu mối không ăn được.
Các yếu tố làm gỗ công nghiệp dễ bị mối:
- Ẩm. Ván bị nước ngấm trương lên, mềm và xốp, mối vào dễ hơn. Tủ dưới bồn rửa, tủ nhà tắm, tủ kê sát tường ẩm hay bị nhất.
- Mép cạnh hở. Lõi ván lộ ra ở mép dưới, mặt sau, lỗ khoan bản lề, lỗ vít.
- Tiếp xúc nền, tường. Chân tủ đặt sát nền, vách tủ áp sát tường là đường mối từ nền đi lên.
- Đồ bên trong tủ. Giấy, vải bông, thùng các tông trong tủ cũng thu hút mối.
Vì sao mọt ít gặp hơn ở ván ép
Nhiều loài mọt gỗ đẻ trứng vào lỗ mạch của gỗ còn nguyên thớ và cần tinh bột trong gỗ để ấu trùng lớn. Ván MDF, HDF, ván dăm đã bị nghiền, trộn keo và ép nóng nên cấu trúc thớ gỗ không còn nguyên, bề mặt lại được phủ kín, khó cho mọt đẻ trứng. Vì vậy mọt trong ván ép phủ mặt không phổ biến.
Gỗ dán và gỗ ghép thanh thì khác: các lớp gỗ lạng hoặc thanh gỗ vẫn giữ nguyên thớ. Nếu gỗ nguyên liệu không được sấy, tẩm, mọt vẫn có thể phát triển trong đó.
Cách nhận biết tủ gỗ công nghiệp bị mối
- Mép dưới vách tủ, chân tủ có đất bám, bột lẫn đất.
- Đường mui đất bò dọc chân tủ, mặt sau tủ, trong góc tủ.
- Ấn vào vách tủ thấy mềm, lún, lớp melamine phồng hoặc vỡ.
- Đồ bên trong như giấy tờ, quần áo bông bị ăn, dính đất.
- Gõ nghe rỗng ở vùng gần sàn.
Tủ bị ván trương phồng vì ẩm mà không có đất, không có đường mui thì chỉ là hỏng do nước, không phải mối.
Làm gì khi tủ gỗ công nghiệp bị mối
- Không phá đường mui, không xịt thuốc côn trùng thông thường.
- Dời đồ bên trong ra, chụp ảnh, xác định mối đi từ đâu (nền, tường, ống nước).
- Gọi đơn vị phòng chống mối để đặt bả hoặc xử lý nền, chân tường. Mối trong tủ chỉ là phần nhìn thấy của một tổ ở nơi khác.
- Sau khi hết mối, thay các tấm ván đã bị ăn. Ván dăm, MDF bị ăn lõi không sửa lại được như gỗ tự nhiên.
Chọn và lắp đồ gỗ công nghiệp để hạn chế mối
- Dán cạnh kín mọi mặt, kể cả cạnh dưới và cạnh sau, lỗ khoan bản lề.
- Chọn ván chống ẩm (lõi thường có màu xanh) cho tủ bếp dưới, tủ nhà tắm.
- Kê chân tủ bằng chân nhựa, chân inox; không cho vách tủ chạm nền.
- Để khe hở vài phân giữa tủ và tường, nhất là tường ẩm.
- Sửa rò rỉ ở bồn rửa, ống nước trước khi lắp tủ.
- Ván có xử lý chống mối mọt: một số nhà sản xuất có dòng ván đã trộn chất chống mối mọt. Hỏi rõ tên sản phẩm và giấy tờ công bố của nhà sản xuất.
- Nhà ở vùng nhiều mối, công trình xây mới: làm phòng mối cho nền nhà theo TCVN 7958:2017, hiệu quả hơn là trông vào vật liệu tủ.
Tủ bị ẩm hay bị mối: phân biệt thế nào
Tủ gỗ công nghiệp hỏng vì nước và hỏng vì mối đôi khi trông giống nhau ở chỗ mép dưới phồng, mủn. Cách phân biệt:
- Hỏng do nước: ván trương dày lên, bề mặt phồng, lõi ván bở nhưng không có đất, không có đường hầm. Thường ngay dưới chỗ rò như bồn rửa, máy lọc nước.
- Hỏng do mối: lõi bị ăn thành khoang, có đất, bột lẫn đất, đường mui dẫn tới. Phần bị ăn có thể nằm cách xa chỗ ẩm.
- Cả hai: chỗ ẩm lâu ngày thường thu hút mối, nên gặp cả hai cùng lúc không hiếm. Sửa rò rỉ và xử lý mối song song.
Câu hỏi thường gặp
Mối mọt gỗ công nghiệp có khác gỗ tự nhiên không?
Mối ăn cả hai. Mọt thì thường gặp ở gỗ tự nhiên chưa xử lý, ít gặp ở ván ép phủ mặt. Gỗ công nghiệp bị mối ăn lõi thì thường phải thay tấm, không sửa lại được.
Mối mọt có ăn nhựa được không?
Mối không tiêu hoá nhựa nhưng có thể gặm thủng nhựa mềm khi đi qua. Tủ nhựa PVC hầu như không bị mối ăn, nhưng đồ giấy, vải bên trong vẫn có thể bị nếu mối vào được.
Mối mọt ăn giấy không?
Mối ăn giấy, sách, thùng các tông vì đều là cellulose. Thứ hay gọi là mọt sách thường là rận sách hoặc cá bạc, ăn hồ dán và nấm mốc trên giấy. Giữ sách vở khô, không để sát nền và tường.
Phun thuốc lên mặt tủ gỗ công nghiệp có diệt được mối không?
Phun lên bề mặt chỉ diệt được số mối gặp thuốc và làm mối tản sang chỗ khác. Mối trong tủ đến từ tổ ở nền hoặc tường. Cần diệt tận tổ bằng bả hoặc xử lý nền do đơn vị phòng chống mối thực hiện.