Trần nhà bị bong tróc cần xác định lớp nào đang bong. Bong sơn thành vảy, bột bả bở thường do ẩm hoặc sơn bả kém, chỉ cần cạo và làm lại bề mặt. Vữa trát bộp và rơi từng mảng là lớp trát đã mất bám vào bê tông, phải gõ kiểm tra toàn trần và trát lại. Bê tông bong lộ thép gỉ là hư hỏng kết cấu, cần mời kỹ sư kết cấu trước khi sửa và không đứng, ngủ ngay bên dưới.
| Mức hư hỏng | Dấu hiệu | Nguyên nhân thường gặp | Việc làm |
|---|---|---|---|
| Bong sơn | Sơn phồng, bong vảy, bột trắng rơi | Ẩm, nồm, bột bả kém, sơn lên nền bẩn | Cạo, xử lý ẩm, bả, lót, sơn |
| Bộp vữa | Gõ nghe rỗng, vữa nứt, võng nhẹ | Vữa trát không bám bê tông | Gõ toàn trần, đục bỏ, trát lại |
| Rơi vữa | Mảng vữa rơi, lộ bê tông | Như trên, kèm thấm nước | Cạo bỏ vùng bộp, trát lại |
| Bong bê tông lộ thép | Lộ thanh thép gỉ màu nâu đỏ | Thép gỉ do thấm lâu năm | Mời kỹ sư kết cấu |
Vì sao trần nhà bị bong tróc
Ẩm và nồm. Hơi nước từ nhà tắm, bếp, mùa nồm đọng trên trần làm bột bả ngấm ẩm, mất độ bám. Sơn phồng rồi bong thành vảy.
Thấm nước từ trên. Sân thượng, mái, nhà vệ sinh tầng trên thấm xuống làm cả lớp bả và lớp vữa ngấm nước.
Vữa trát không bám bê tông. Mặt đáy sàn bê tông thường nhẵn vì đổ trên cốp pha. Nếu trước khi trát không tạo nhám, không vệ sinh dầu chống dính cốp pha, không dùng lớp tạo bám, lớp vữa trát dễ tách ra sau vài năm. Trát trần quá dày cũng làm vữa nặng, dễ bộp.
Thép gỉ. Nước thấm lâu năm vào sàn làm thép gỉ. Gỉ nở ra đẩy bong lớp bê tông bảo vệ phía dưới. Tiêu chuẩn TCVN 9381:2012 về đánh giá mức độ nguy hiểm của kết cấu nhà coi dầm, sàn có lớp bê tông bảo vệ bị bong tróc làm lộ cốt thép chịu lực là cấu kiện nguy hiểm.
Rung động. Nhà sát đường lớn, nhà bên ép cọc, khoan đục mạnh có thể làm mảng vữa đã bộp rơi xuống.
Cách kiểm tra trần
- Nhìn: vùng bong có ố nước, mốc, vệt gỉ nâu đỏ không.
- Gõ: dùng cán chổi dài hoặc thanh gỗ gõ nhẹ khắp trần, từng ô. Tiếng đặc là vữa còn bám; tiếng rỗng, bộp là vữa đã tách. Đánh dấu vùng bộp bằng bút.
- Xem mặt dưới lớp bong: chỉ thấy bột trắng là lớp bả; thấy vữa xám là lớp trát còn; thấy bê tông nhẵn là vữa rơi hẳn; thấy thép là mức nặng nhất.
- Tìm nguồn ẩm: kiểm tra tầng trên, sân thượng, quạt hút nhà tắm có hoạt động không.
Khi gõ, không đứng ngay dưới vùng đang gõ; đeo kính bảo hộ vì vữa có thể rơi.
Cách xử lý từng mức
Bong sơn
- Xử lý nguồn ẩm: sửa thấm, lắp hoặc sửa quạt hút nhà tắm, hút ẩm mùa nồm.
- Cạo hết sơn phồng và bột bả bở.
- Có mốc thì lau sạch, để khô.
- Bả lại bằng bột bả chịu ẩm cho khu nhà tắm, bếp.
- Sơn lót kháng kiềm, sơn phủ; nhà tắm dùng loại sơn chịu ẩm, chống nấm mốc.
Bộp vữa, rơi vữa
- Dọn đồ đạc bên dưới, che phủ sàn.
- Đục bỏ toàn bộ vùng bộp đã đánh dấu, cả vùng quanh mép còn nứt, lỏng.
- Làm sạch mặt bê tông, đục nhám hoặc dùng lớp tạo bám theo hướng dẫn vật liệu.
- Trát lại lớp mỏng, chia nhiều lớp nếu cần dày.
- Chờ vữa khô, bả, sơn.
Nếu vùng bộp chiếm phần lớn trần, thợ có thể đề xuất đục bỏ cả trần và trát lại, hoặc làm trần thạch cao che bên dưới. Làm trần thạch cao che vẫn nên đục bỏ trước các mảng vữa bộp để chúng không rơi lên trần mới.
Bê tông bong lộ thép
- Không tự đục sâu, không trát che đi.
- Không đứng, không kê giường ngủ, bàn làm việc ngay dưới.
- Chụp ảnh, ghi vị trí, diện tích.
- Mời kỹ sư kết cấu kiểm tra mức độ gỉ và khả năng chịu lực của sàn. Phương án thường gồm xử lý nguồn thấm, làm sạch gỉ, bảo vệ thép, vá bê tông bằng vữa sửa chữa, có khi phải gia cường.
Phòng tránh trần bong tróc
- Nhà tắm, bếp có quạt hút hoạt động tốt.
- Mùa nồm đóng cửa, dùng máy hút ẩm hoặc chế độ Dry của điều hoà.
- Kiểm tra sân thượng, ống thoát nước trước mùa mưa.
- Khi xây mới hoặc trát lại: tạo nhám mặt bê tông, dùng lớp tạo bám, trát lớp mỏng.
Câu hỏi thường gặp
Trần nhà bị rơi vữa có nguy hiểm không?
Mảng vữa rơi có thể gây thương tích, nhất là trần cao. Bản thân việc vữa trát rơi thường không làm yếu sàn. Nhưng nếu thấy bê tông bong, lộ thép gỉ thì đó là hư hỏng kết cấu, cần kỹ sư kiểm tra.
Trần nhà bị ộp phải làm sao?
Trần ộp (bộp) là lớp vữa đã tách khỏi bê tông. Gõ kiểm tra toàn trần, đánh dấu vùng bộp, đục bỏ và trát lại. Không nên để lâu vì mảng bộp có thể rơi bất cứ lúc nào.
Trần nhà bị phồng rộp có phải do thấm không?
Thường là do ẩm: thấm từ trên xuống hoặc hơi nước đọng mùa nồm, trong nhà tắm. Tìm và xử lý nguồn ẩm trước, sau đó cạo phần phồng và làm lại bề mặt.
Trần nhà bị rơi vữa có cần làm lại cả trần không?
Không nhất thiết. Nếu chỉ vài mảng bộp thì đục và trát lại cục bộ. Khi gõ thấy bộp phần lớn trần, làm lại cả trần thường bền hơn vá nhiều chỗ.
Trần nhà bị võng, xệ có phải chỉ do vữa bong?
Trần thạch cao võng thường do ngấm nước hoặc khung xương lỏng. Trần bê tông võng thấy bằng mắt là dấu hiệu kết cấu, cần kỹ sư kết cấu kiểm tra sớm và không ở ngay bên dưới.