Khe tiếp giáp giữa hai nhà thấm vì miệng khe phía trên để hở: nước mưa rơi thẳng vào khe, chảy xuống giữa hai bức tường và ngấm sang cả hai nhà. Chống thấm khe tiếp giáp là chặn nước ở miệng khe và các mặt đứng lộ ra ngoài, bằng một trong hai cách: úp diềm tôn che khe, hoặc trám keo đàn hồi có thanh chèn phía sau. Không lấp khe bằng vữa xi măng cứng, vì hai nhà lún và co giãn khác nhau, vữa sẽ nứt tách và thấm lại.
| Cách xử lý | Hợp khi | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Diềm tôn che miệng khe | Hai nhà cao gần bằng nhau, khe rộng | Bền, không phụ thuộc keo | Bắt vít một bên, bên kia tự do; mép trám keo |
| Keo đàn hồi + thanh chèn | Khe hẹp, mặt tường lộ ra ngoài | Gọn, kín | Thiết kế đúng tỉ lệ rộng và sâu, kiểm tra định kỳ |
| Diềm tôn hoặc tấm che dán vào tường nhà cao hơn | Hai nhà chênh cao | Nước từ tường cao chảy qua khe ra mái thấp | Cần đồng ý của cả hai nhà |
| Chống thấm mặt trong tường nhà mình | Không tiếp cận được khe | Làm được một mình | Chống thấm ngược, kém bền, nước vẫn vào tường |
| Lấp khe bằng vữa, bê tông | Không nên dùng | Rẻ | Nứt lại, có thể truyền lực giữa hai nhà |
Vì sao khe tiếp giáp hay thấm
Nhà phố xây sát nhau thường có một khe nhỏ giữa hai tường, hoặc hai tường áp sát nhưng không liền khối. Mỗi nhà có móng riêng, lún và co giãn riêng. Khe này là nơi:
- Nước mưa rơi thẳng vào từ trên, nhất là khi nhà bên thấp hơn hoặc cao hơn nhà mình.
- Nước từ mái nhà cao chảy xuống tường nhà thấp rồi vào khe.
- Rác, lá, đất đọng lại giữ ẩm, rêu mọc.
Dấu hiệu thường là vết thấm chạy dọc tường giáp nhà bên, nặng ở tầng trên cùng rồi lan xuống, đậm sau mưa to. Cách phân biệt với các nguồn nước khác có trong bài tường bị thấm nước phải làm sao.
Cách 1: Che miệng khe bằng diềm tôn
Đây là cách được dùng nhiều nhất vì không phụ thuộc hoàn toàn vào độ bám của keo.
- Dọn khe: lấy hết rác, đất, rêu ở miệng khe. Nếu khe rộng, có thể chèn thanh xốp để rác không rơi xuống.
- Gia công diềm: tôn gấp hình chữ V ngược hoặc hình chữ L, rộng hơn khe để trùm lên đỉnh hai tường.
- Cố định một bên: bắt vít diềm vào tường một nhà, bên kia chỉ gác lên hoặc trám keo đàn hồi. Như vậy khi hai nhà chuyển vị lệch nhau, diềm không bị kéo rách.
- Trám mép: dùng keo đàn hồi ngoài trời trám dọc mép diềm và các lỗ vít.
- Chồng mí: các đoạn diềm chồng lên nhau theo hướng nước chảy, đoạn trên đè đoạn dưới.
Với hai nhà chênh cao, diềm thường bắt vào tường nhà cao, trùm xuống qua khe và gác lên tường hoặc mái nhà thấp. Mép trên diềm nên được giấu vào rãnh cắt trên tường nhà cao rồi trám keo, để nước chảy trên mặt tường không lọt ra sau diềm.
Cách 2: Trám keo đàn hồi có thanh chèn
Hợp với khe hẹp, mặt tường đứng lộ ra phía trước hoặc phía sau nhà.
- Làm sạch hai mép khe, cạo vữa bở, sơn bong, để khô.
- Chèn thanh xốp (backer rod) tròn vào khe để khống chế chiều sâu keo. Theo hướng dẫn trám khe của Sika, đường kính thanh chèn nên lớn hơn bề rộng khe một chút để chèn chặt.
- Lót (primer) hai mép nếu sản phẩm keo yêu cầu.
- Bơm keo đàn hồi (polyurethane, MS polymer) lên trên thanh chèn, miết lõm bề mặt. Hướng dẫn của Sika cho khe co giãn thông thường lấy tỉ lệ rộng và sâu của lớp keo khoảng 2:1.
- Dán băng giấy hai bên trước khi bơm để đường keo gọn, bóc ngay sau khi miết.
Thanh chèn giúp keo chỉ bám vào hai mép khe mà không bám vào đáy. Keo bám ba mặt sẽ không co giãn được và rách giữa. Đây cũng là lý do vữa cứng lấp khe luôn nứt lại.
Khi không sang được nhà bên
Nếu không tiếp cận được miệng khe từ nhà hàng xóm, các lựa chọn còn lại:
- Làm diềm che từ phía nhà mình nếu nhà mình cao hơn.
- Chống thấm mặt ngoài phần tường nhà mình lộ lên trên mái nhà bên.
- Chống thấm mặt trong tường bằng vữa gốc xi măng hoặc vật liệu thẩm thấu. Đây là chống thấm ngược, nước vẫn vào tường, lớp chống thấm chỉ giữ không cho ra mặt trong. Độ bền kém hơn chặn từ ngoài.
Chọn vật liệu cho từng phần
| Phần việc | Vật liệu | Lưu ý khi chọn |
|---|---|---|
| Diềm che khe | Tôn mạ kẽm hoặc tôn mạ màu, inox | Chọn loại chống gỉ tốt; vít có long đen cao su |
| Trám mép diềm, lỗ vít | Keo đàn hồi ngoài trời | Bám được trên kim loại và vữa, chịu UV |
| Trám khe đứng | Keo polyurethane hoặc MS polymer | Loại cho khe co giãn, sơn phủ được nếu cần sơn |
| Khống chế chiều sâu keo | Thanh chèn xốp tròn | Đường kính lớn hơn bề rộng khe một chút |
| Phủ phần tường lộ ra | Lớp chống thấm đàn hồi, sơn ngoại thất | Phủ cả mặt trên đỉnh tường |
Kiểm tra thêm phần đỉnh tường hai bên khe. Đỉnh tường không có mái che, nứt hoặc bị rêu thì nước ngấm từ trên xuống ngay trong thân tường, không cần qua khe. Phủ chống thấm mặt trên đỉnh tường hoặc làm gờ úp có độ dốc để nước chảy ra ngoài.
Khi thợ tháo diềm cũ để thay, xem mặt tường bên dưới. Tường đen, mục, rêu dày chứng tỏ nước đã đọng lâu; nên để tường khô vài ngày nắng và phủ chống thấm phần này trước khi lắp diềm mới.
Làm việc với nhà bên
Khe là chung, thấm thường ảnh hưởng cả hai nhà.
- Chụp ảnh vết thấm, ghi ngày mưa để trao đổi rõ ràng.
- Đề xuất cách làm, chia chi phí, thời gian thợ sang mái nhà bên.
- Thống nhất bằng văn bản ngắn nếu phải bắt vít vào tường nhà bên.
- Nếu không thoả thuận được và thấm gây thiệt hại, có thể nhờ tổ dân phố, UBND phường, xã hoà giải.
Khi nhà bên đang xây mới, đề nghị họ để khe đúng thiết kế và làm diềm che khe ngay khi xây xong tường, sẽ đỡ tốn hơn sửa về sau.
Bảo trì
- Kiểm tra diềm tôn, đường keo sau mùa mưa: vít lỏng, keo nứt, tôn gỉ.
- Dọn lá, rác ở miệng khe và máng nước gần đó.
- Keo ngoài trời có tuổi thọ giới hạn theo nhà sản xuất; đường keo chai cứng, nứt chân chim thì cắt bỏ và bơm lại.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đổ bê tông lấp kín khe giữa hai nhà?
Không nên. Hai nhà có móng riêng, lún và co giãn khác nhau. Khối bê tông lấp khe sẽ nứt tách, nước lại vào, và có thể truyền lực từ nhà này sang nhà kia.
Chống thấm khe tiếp giáp dùng keo gì?
Keo đàn hồi ngoài trời như polyurethane hoặc MS polymer, dùng kèm thanh chèn xốp. Keo silicone thông thường khó sơn phủ và bám kém trên bề mặt xi măng bụi.
Tường giáp nhà bên bị thấm nhưng không có khe thì sao?
Hai tường áp sát vẫn có mặt tiếp xúc để nước chảy xuống. Kiểm tra đỉnh tường, chỗ tường nhà mình lộ lên trên mái nhà bên, mặt tường ngoài có nứt không, và xử lý như với khe.
Bao lâu thì phải làm lại?
Tuỳ vật liệu và nắng mưa. Diềm tôn bền hơn đường keo lộ thiên. Nên kiểm tra mỗi năm trước mùa mưa và sửa ngay chỗ hở.