Sân thượng bị thấm thường không phải vì cả mặt sàn hỏng mà vì vài chỗ yếu: ống thoát nước bị tắc làm nước đọng, mạch gạch và gạch lát nứt, khe chân tường sân thượng hở, cổ ống xuyên sàn không được ôm kín. Việc đầu tiên là thông thoát nước và kiểm tra các chỗ này. Nếu thấm lan rộng hoặc lớp chống thấm đã quá cũ thì mới cần bóc gạch làm lại toàn bộ.
| Dấu hiệu trên sân thượng | Chỗ hỏng có thể | Việc làm trước | Khi nào gọi thợ |
|---|---|---|---|
| Nước đọng lâu sau mưa | Ống thoát tắc, sàn không đủ dốc | Dọn rác, thông ống | Sàn đọng dù ống thông |
| Mạch gạch đen, gạch bộp khi gõ | Mạch vữa hở, gạch bong | Gõ kiểm tra, đánh dấu | Nhiều mảng bộp |
| Nứt dọc chân tường sân thượng | Lớp chống thấm không kéo lên tường, co ngót | Làm sạch khe | Khe dài, nhiều đoạn |
| Vết thấm trần dưới quanh ống | Cổ ống xuyên sàn hở | Trám quanh cổ ống | Trám rồi vẫn thấm |
| Thấm khắp trần tầng dưới | Lớp chống thấm lão hoá | Ghi lại vị trí | Cần làm lại toàn bộ |
Vì sao sân thượng bị thấm
- Nước đọng. Lá cây, túi ni lông, đất cát bịt ống thoát. Sàn tạo dốc không đủ làm nước đọng thành vũng. Nước đứng lâu sẽ ngấm qua mọi khe nhỏ.
- Gạch và mạch vữa. Nắng nóng ban ngày, mưa lạnh ban đêm làm mặt sàn co giãn liên tục. Mạch vữa nứt, gạch bong bộp, nước chui xuống lớp vữa bên dưới.
- Chân tường sân thượng. Chỗ sàn gặp tường là nơi hai khối co giãn khác nhau. Nếu khi làm không kéo lớp chống thấm lên chân tường một đoạn, khe này nứt rất sớm.
- Cổ ống, chân bồn nước, chân giàn phơi. Mỗi vật xuyên qua sàn hoặc bắt vít xuống sàn là một lỗ tiềm ẩn.
- Lớp chống thấm hết tuổi. Vật liệu chống thấm nào cũng lão hoá dưới nắng. Tuổi thọ tuỳ loại vật liệu và cách thi công; nhà sản xuất thường ghi trong tài liệu kỹ thuật của sản phẩm.
- Cây trồng. Bồn cây đặt thẳng trên sàn, rễ cây, nước tưới thường xuyên là nguyên nhân hay bị bỏ qua.
Cách kiểm tra chỗ thấm
- Quan sát sau mưa. Lên sân thượng một giờ sau mưa. Chỗ nào còn đọng nước, chỗ nào mạch gạch vẫn sẫm màu thì đánh dấu.
- Đối chiếu với trần dưới. Đo khoảng cách từ vết thấm trần tầng dưới tới tường, rồi đo tương tự trên sân thượng. Nước thường chảy lệch trong lớp vữa, nên xem cả vùng xung quanh.
- Gõ gạch. Dùng cán búa gõ nhẹ. Tiếng bộp rỗng là gạch đã bong khỏi lớp vữa.
- Soi chân tường và cổ ống. Tìm vết nứt, keo trám bong, rêu mọc.
- Thử ngâm từng khu. Dùng vữa hoặc băng keo làm gờ nhỏ quây một khu nghi ngờ, đổ nước ngập, để một ngày rồi xem trần dưới. Cách này giúp khoanh vùng trước khi bóc gạch.
Cách xử lý sân thượng bị thấm
Sửa cục bộ khi chỗ hỏng rõ ràng
- Thông ống thoát, gắn nắp chắn rác cho ống.
- Trám mạch gạch: cạo mạch cũ, làm sạch, trét lại bằng keo chít mạch chống thấm.
- Xử lý chân tường: mở rộng và làm sạch khe, trám bằng vật liệu đàn hồi, sau đó quét chống thấm phủ từ sàn lên chân tường khoảng 20–30 cm.
- Cổ ống: đục rộng quanh cổ ống, làm sạch, đổ vữa không co ngót hoặc dùng keo trương nở chuyên cho cổ ống, sau đó quét chống thấm chồng lên.
Làm lại toàn bộ khi thấm lan rộng
- Bóc gạch và lớp vữa cũ đến mặt bê tông.
- Vệ sinh, sửa các vết nứt trên bê tông.
- Thi công lớp chống thấm theo hướng dẫn của nhà sản xuất (số lớp, độ dày, thời gian chờ), kéo lên chân tường và ôm kín các cổ ống.
- Ngâm nước thử tối thiểu một ngày đêm, kiểm tra trần dưới.
- Cán vữa tạo dốc về ống thoát, lát gạch.
Có loại vật liệu chống thấm lộ thiên thi công đè lên gạch cũ không cần bóc gạch. Cách này nhanh hơn nhưng phụ thuộc nhiều vào độ bám và độ bền của vật liệu dưới nắng; nên hỏi rõ thợ về hãng, loại và bảo hành.
Lưu ý khi thuê thợ chống thấm
- Hỏi rõ vật liệu dùng tên gì, của hãng nào, thi công mấy lớp.
- Yêu cầu có bước ngâm nước thử trước khi lát gạch hoặc trước khi nghiệm thu.
- Thoả thuận thời gian bảo hành bằng giấy tờ.
- Chi phí khác nhau nhiều theo diện tích, có bóc gạch hay không, loại vật liệu và khu vực. Nên xin hai ba báo giá cùng hạng mục để so.
Khi nào cần kỹ sư
Sân thượng đổ bê tông cũ, trần bên dưới thấy vết nứt dài, nứt xiên, sàn võng xuống hoặc bê tông bong lộ thép gỉ thì đây không chỉ là chuyện chống thấm. Mời kỹ sư kết cấu kiểm tra sàn trước. Cũng nên hỏi kỹ sư trước khi đặt thêm bồn nước lớn, bể cá, bồn cây nặng lên sân thượng.
Câu hỏi thường gặp
Trần nhà bị dột do sân thượng thì có cần bóc hết gạch không?
Không phải lúc nào cũng cần. Nếu chỗ hỏng khoanh được (chân tường, cổ ống, một mảng gạch bộp) thì sửa cục bộ. Chỉ khi thấm lan nhiều chỗ, lớp chống thấm đã quá cũ mới nên bóc gạch làm lại.
Trần nhà bị thấm sau mỗi trận mưa có phải do sân thượng?
Nếu phòng nằm ngay dưới sân thượng hoặc mái và chỉ ướt khi mưa thì khả năng cao là vậy. Nhưng cũng kiểm tra máng nước, ống thoát chạy âm tường và khe tiếp giáp với nhà bên.
Sân thượng nên chống thấm vào mùa nào?
Mùa khô, trời nắng liên tục là thuận lợi nhất vì bề mặt khô và vật liệu có đủ thời gian đóng rắn. Tránh thi công khi sắp mưa hoặc mặt sàn còn ướt.